Afbeelding:  Jezus sterft aan het kruis
deze afbeelding is onderdeel van de kruiswegstaties "Blijf bij me" van Gerard Ursum, 2008.


Kunst op weg naar Pasen
Bijf bij me, een kruisweg naar Marcus

We hebben voor deze Veertigdagentijd veertien kleurrijke afbeeldingen te leen, die Gerard Ursem in 2008 maakte. Ze verbeelden de laatste dag van Jezus: zijn schijnproces, zijn terechtstelling, zijn kruisiging en sterven. Die veertien schilderijen samen vormen een ‘kruisweg’.
Elke Rooms-Katholieke Kerk heeft een kruisweg hangen, maar deze is anders. Gerard Ursem, zelf niet christelijk, maar gefascineerd door Bijbelverhalen, wilde zich strikt aan de Bijbeltekst houden, zonder de traditionele toevoegingen. Hij noemt het daarom met een knipoog ‘een protestantse kruisweg’. De afbeeldingen volgen het verhaal zoals opgeschreven in het Evangelie naar Markus. Je zoekt dus bijvoorbeeld tevergeefs naar Veronica met haar zweetdoek. Een ander opvallende eigenheid van deze serie is dat de figuur van Jezus niet wordt ingekleurd of afgebeeld. Hij is op elk schilderij weergegeven als een witte uitsparing, een silhouet van kwetsbaarheid en openheid.

Een kruisweg wordt al eeuwenlang gebruikt als meditatie, om stil te staan bij het lijden van Jezus, in het bijzonder, uiteraard, op Goede Vrijdag. De gedachte is dat wij als we kijken naar deze schilderijen als het ware langs de weg staan die Jezus aflegde vanaf het paleis van Pilatus naar Golgotha: ook wel de Via Dolorosa (weg van smarten) of de Via Crucis (weg van het kruis) genoemd. We overbruggen een tijd van twee millenia.

Dat klinkt heel vroom. Maar de afbeeldingen vragen niet alleen naar Jezus en naar vroeger, ze vragen ook naar de wereld van nu en naar jouzelf. Tegenover deze afbeeldingen, dit verhaal, komen veel vragen naar boven over lijden en schuld, over liefde en (on)trouw, over God en eigen verantwoordelijkheid. En heeft lijden ooit doel of zin? Wanneer heb jij in jouw leven lijden ervaren?

Kan jij het aanzien dat iemand anders lijdt? Kan jij iets doen om de ander te helpen? Welk lijden ben jij het bangste voor? Waar haal jij moed en kracht vandaan?

Wat Jezus meemaakte raakt soms aan jouw leven, en aan alle mensen die in onze wereld onschuldig lijden. Het is anders. Maar toch troost en verheldert het.

Diederiek van Loo

De kruiswegstaties zijn te zien in de Johanneskerk, Lomboklaan 9, Leersum.
iedere zondag t/m 5 april van 11.00 tot 11.45 uur
dinsdagmorgen 3 maart van 10.30 tot 12.00 uur
iedere woensdagmorgen  t/m 1 april van 10.00 tot 12.00 uur